Schoorsteenkappen: alles over soorten, materialen, plaatsing en onderhoud

Verschillende soorten schouwplaten

Schoorsteenkappen: alles over soorten, materialen, plaatsing en onderhoud

Een schoorsteenkap helpt uw schoorsteen te beschermen tegen regen, vuil, wind en ongedierte. Afhankelijk van het type kan een schouwkap ook bijdragen aan een goede trek, schonere verbranding en een betere afvoer van rookgassen. In dit artikel leest u over de meest voorkomende schoorsteenkappen, de gebruikte materialen, de plaatsing en het onderhoud. Zo kiest u gemakkelijker een schouwplaat die past bij uw woning en situatie.

Overzicht van de verschillende soorten schoorsteenkappen 

Niet elke schoorsteenkap heeft dezelfde functie. Sommige modellen beschermen vooral tegen regen en vuil, terwijl andere helpen om windinvloed te beperken of de trek in het rookkanaal te verbeteren. Welke uitvoering het meest geschikt is, hangt af van de schoorsteen en de situatie van de woning. Hieronder leest u welke schoorsteenkappen er zijn en wat de voordelen van elk type zijn.

Standaard schouwkap op dak

Standaard schoorsteenkap 

Een standaard schouwplaat zorgt voor basisbescherming tegen neerslag, vuil en ongedierte. Het is de meest voorkomende schoorsteenkap. Meestal bestaat de schouwkap uit een afdekplaat of koepel met open zijden, zodat rookgassen vrij kunnen worden afgevoerd.
Schouwplaat met vonkenvanger

Vonkenvanger

Een vonkenvanger helpt voorkomen dat vonken en gloeiende deeltjes uit de schoorsteen vallen. Het fijnmazige, hittebestendige gaas rondom de schoorsteenkap verkleint het risico op brand op het dak en in de directe omgeving. Bij een rietgedekt dak kan een vonkenvanger vereist zijn, bijvoorbeeld door uw brandverzekeraar. Controleer daarom altijd welke voorwaarden voor uw woning gelden. 
Schouw met beschermende schouwkap tegen wind

Anti-valwindkap en trekkap

Een anti-valwindkap, ook wel trekkap genoemd, helpt de invloed van wind op het rookkanaal te beperken. De schouwkap stuurt de luchtstroom rond de schoorsteen en vermindert de kans dat wind in het kanaal terechtkomt. Daardoor kan rookterugslag worden beperkt. Dit type kap is vooral geschikt voor schoorstenen die gevoelig zijn voor wind of regelmatig last hebben van een verstoorde trek.
Schouw met schuine regenkap

Regenkap  

Een regenkap voorkomt dat regenwater de schoorsteen binnenkomt. De brede, schuine afdekking voert het water weg van de opening. De open zijkanten zorgen ervoor dat de rookgassen vlot kunnen worden afgevoerd. Op deze manier blijft de schoorsteen beschermd tegen regen zonder de rookafvoer te hinderen.
Dak met een roterende schouwplaat

Aspirotor (roterende schoorsteenkap)

Een Aspirotor gebruikt wind om de kap te laten draaien. Die beweging creëert extra onderdruk in het rookkanaal, wat de schoorsteentrek kan verbeteren en de afvoer van rookgassen ondersteunt. Dit type schouwplaat kan daarom een oplossing zijn bij onvoldoende trek of rookterugslag. Een Aspirotor heeft bewegende onderdelen die kunnen vastlopen of slijten. Daardoor vraagt dit type schouwkap meer onderhoud.
Schouwplaat voor dubbelwandig schouwkanaal

Schoorsteenkap voor een dubbelwandig schoorsteenkanaal

Een dubbelwandige schoorsteenkap is bedoeld voor een dubbelwandig, geïsoleerd rookkanaal. De kap wordt over de binnen- en buitenpijp geplaatst en sluit beide delen netjes af. Zo zijn zowel de isolatielaag als het rookkanaal beschermd tegen regenwater, vuil en wind. 

Vergelijk de verschillende soorten schoorsteenkappen

In de tabel ziet u welke soorten schoorsteenkappen er zijn, wat de belangrijkste functies zijn en voor welke situaties ze geschikt zijn.
Soort schoorsteenkap Belangrijkste functie Geschikt voor
Standaard schoorsteenkap Biedt basisbescherming tegen regenwater, vuil en ongedierte. Situaties waarin alleen basisbescherming nodig is.
Vonkenvanger Houdt vonken en gloeiende deeltjes tegen en verkleint daardoor het risico op brand. Schoorstenen op een rietgedekt dak.
Anti-valwindkap of trekkap Beperkt de invloed van wind op het rookkanaal en vermindert rookterugslag. Windgevoelige schoorstenen en situaties met rookoverlast.
Regenkap Voorkomt dat regenwater in de schoorsteen terechtkomt. Schoorstenen waarbij bescherming tegen regenwater nodig is.
Aspirotor (roterende schoorsteenkap) Gebruikt wind om de schoorsteentrek en rookafvoer te verbeteren. Schoorstenen met onvoldoende trek of rook in de woning.
Dubbelwandige schoorsteenkap Sluit de binnen- en buitenpijp af en beschermt de isolatielaag en het kanaal tegen regenwater, vuil en wind. Dubbelwandige, geïsoleerde schoorsteenkanalen.

Standaard schoorsteenkap

Functie Biedt basisbescherming tegen regenwater, vuil en ongedierte.
Geschikt voor Situaties waarin alleen basisbescherming nodig is.

Vonkenvanger

Functie Houdt vonken en gloeiende deeltjes tegen en verkleint daardoor het risico op brand.
Geschikt voor Schoorstenen op een rietgedekt dak.

Anti-valwindkap of trekkap

Functie Beperkt de invloed van wind op het rookkanaal en vermindert rookterugslag.
Geschikt voor Windgevoelige schoorstenen en situaties met rookoverlast.

Regenkap

Functie Voorkomt dat regenwater in de schoorsteen terechtkomt.
Geschikt voor Schoorstenen waarbij bescherming tegen regenwater nodig is.

Aspirotor (roterende schoorsteenkap)

Functie Gebruikt wind om de schoorsteentrek en rookafvoer te verbeteren.
Geschikt voor Schoorstenen met onvoldoende trek of rook in de woning.

Dubbelwandige schoorsteenkap

Functie Sluit de binnen- en buitenpijp af en beschermt de isolatielaag en het kanaal tegen regenwater, vuil en wind.
Geschikt voor Dubbelwandige, geïsoleerde schoorsteenkanalen.

Welke materialen worden gebruikt voor schoorsteenkappen?

Schoorstenen krijgen het hele jaar door te maken met regen, wind, vorst en zon. Het is daarom belangrijk om een duurzaam materiaal te kiezen voor uw schouw. Hieronder leest u over de meest gebruikte materialen en de belangrijkste eigenschappen. Zo kiest u het juiste materiaal voor uw schoorsteen en de omstandigheden. 

Inox (roestvrij staal)

Inox schoorsteenkappen zijn sterk, corrosiebestendig en gemakkelijk te onderhouden. Het materiaal is bestand tegen verschillende weersomstandigheden en heeft over het algemeen een lange levensduur. 

Koper

Een koperen schouwplaat heeft een luxe uitstraling. Na verloop van tijd vormt zich op het koper een natuurlijke patinalaag, die het materiaal nog extra beschermt tegen weersinvloeden. Koper is duurder dan inox en vraagt meer onderhoud wanneer u de oorspronkelijke glans wilt behouden. 

Aluminium 

Aluminium schoorsteenkappen zijn licht, corrosiebestendig en relatief voordelig. Het materiaal is minder sterk dan inox of koper. Daarnaast is aluminium gevoeliger voor deuken en schade door zware weersomstandigheden.

Gegalvaniseerd staal 

Schoorsteenkappen van gegalvaniseerd staal zijn relatief voordelig. Dankzij de zinklaag zijn ze goed beschermd tegen roest. Bij beschadiging of slijtage kan die laag worden aangetast, waardoor na verloop van tijd roestvorming kan ontstaan. 

Een schoorsteenkap veilig laten plaatsen en onderhouden

Een schouwplaat plaatsen lijkt eenvoudig, maar moet veilig en correct gebeuren. Zelf het dak opgaan brengt risico’s met zich mee. Een verkeerde plaatsing kan leiden tot lekkage, onvoldoende rookafvoer of schade aan de schoorsteen. Daarom laat u de plaatsing het best over aan een ervaren schoorsteenveger. Onze schoorsteenvegers helpen u graag bij de plaatsing van uw schoorsteenkap.  Regelmatig onderhoud is belangrijk om de schouwplaat goed te laten werken. Laat de kap controleren op beschadigingen en verstoppingen. Ook het gaas en eventuele bewegende onderdelen moeten worden gereinigd wanneer ze vervuild zijn door roet, bladeren of ander vuil.

Wilt u een vakman inschakelen?

De Schoorsteenbrigade helpt u graag! Wij zorgen voor een schone schoorsteen zodat u weer veilig en verantwoord kunt stoken. Vind onze schoorsteenveger bij u in de buurt, vul hieronder uw woonplaats in.

Aanbevolen

Veilig stoken: zo voorkomt u schoorsteenbrand en koolmonoxidevergiftiging

Veilig stoken via de Zwitserse methode

Veilig stoken: zo voorkomt u schoorsteenbrand en koolmonoxidevergifting

Lang niet iedereen met een kachel is zich bewust van de risico’s van stoken. Onveilig stoken verhoogt de kans op veel rook, een schouwbrand en koolmonoxidevergiftiging. Volgens de brandweer begint één op de drie woningbranden in de schouw. Daarmee behoren schoorsteenbranden tot de drie belangrijkste oorzaken van woningbranden. Om veilig en verantwoord te stoken, is het belangrijk om rekening te houden met verschillende factoren. Een schone en goed onderhouden schouw, voldoende zuurstof, goede ventilatie en geschikte weersomstandigheden verkleinen de risico’s. Daarnaast draagt de Zwitserse methode bij aan veilig en milieubewust stoken. In dit artikel leest u waarom verantwoord stoken belangrijk is, hoe u veiliger kunt stoken en wat u moet doen als er toch een schoorsteenbrand ontstaat.

Waarom is veilig stoken belangrijk? 

Bij het stoken komen schadelijke stoffen vrij die een negatieve invloed hebben op de luchtkwaliteit en de gezondheid. Daarnaast brengt onveilig stoken ook risico’s met zich mee. Zo kan het leiden tot een schouwbrand of een koolmonoxidevergiftiging. 

Schoorsteenbrand 

Een schoorsteenbrand ontstaat als de brandbare laag in het rookkanaal vlam vat. De brandbare laag bestaat uit creosoot, opgehoopt roet en andere brandbare resten. Door de hoge temperaturen van de brand kan het rookkanaal beschadigd raken of scheuren. Rookgassen, vonken of vlammen kunnen de woning binnenkomen. 

Hoe herkent u een schoorsteenbrand? 

Wees alert als u iets vreemds ziet, hoort of ruikt rond de schouw. Er zijn vier signalen waaraan u een schoorsteenbrand kunt herkennen: 
  • Een loeiend of brommend geluid dat doet denken aan een zware storm. 
  • Vlammen of een vonkenregen die uit de schouw komen.
  • Een sterke of chemische brandgeur rond de kachel of in huis. 
  • Een ongewoon hete schoorsteenmuur of rookgasafvoer.

Wat is creosoot?

Creosoot is een zeer brandbare aanslag in het schoorsteenkanaal. Het is een roet- en teerachtige aanslag die bestaat uit deeltjes die vrijkomen bij het stoken. Creosoot ontstaat bij een onvolledige verbranding of bij het stoken op een lage temperatuur. Vooral nat of behandeld hout veroorzaakt veel schadelijke stoffen. Het is belangrijk om creosoot op tijd te laten verwijderen, zodat het zich niet kan ophopen in het schoorsteenkanaal.

Creosoot aanslag in de schouwpijp

Koolmonoxidevergiftiging

Koolmonoxide, ook wel CO genoemd, ontstaat bij een onvolledige verbranding. Bij een verstopping kunnen rookgassen, waaronder koolmonoxide, niet goed worden afgevoerd en de woning instromen. Het is moeilijk om de stof op te merken omdat u de stof niet ziet of ruikt. Het inademen van koolmonoxide is zeer schadelijk voor uw gezondheid. Een CO-vergiftiging veroorzaakt klachten zoals hoofdpijn en duizeligheid. Bij een hoge concentratie kan het zelfs tot bewusteloosheid leiden.  Een koolmonoxidemelder waarschuwt wanneer de concentratie koolmonoxide in de lucht te hoog wordt. Plaats de melder aan het plafond op ongeveer 1 tot 3 meter afstand van de kachel. 

Vier tips om veiliger te stoken 

Met de juiste maatregelen verkleint u de kans op rookoverlast, schouwbrand en koolmonoxidevergiftiging. Hieronder leest u vier praktische tips waarmee u veiliger en verantwoorder kunt stoken. 

Tip 1: Laat uw schoorsteen regelmatig reinigen

Een goed onderhouden schouw is belangrijk voor veilig stoken. Laat uw schouw minstens één keer per jaar reinigen. Een schoorsteenveger verwijdert opgehoopt roet, creosoot en achtergebleven as. Schoorsteenvegen is geen eenvoudig werk en er zijn speciale materialen voor nodig. In sommige gevallen moet de schoorsteen vanaf het dak worden geveegd en tijdens het reinigen kunnen schadelijke stoffen vrijkomen. Schakel daarom een schoorsteenveger in. De Schoorsteenbrigade heeft in elke regio een vakkundige schoorsteenveger.

Tip 2: Zorg voor voldoende zuurstof en ventilatie

Voldoende luchttoevoer zorgt voor een schone verbranding, terwijl een goede rookgasafvoer rookgassen en schadelijke stoffen veilig afvoert. Onvoldoende zuurstof en een slechte rookgasafvoer kunnen rookoverlast veroorzaken en vergroten de kans op koolmonoxidevergiftiging. Zet daarom tijdens het stoken een raam of ventilatierooster open. 

Wanneer helpt een rookgasventilator?

Een rookgasventilator zorgt voor een betere rookgasafvoer van het rookkanaal. Het apparaat wordt bovenaan of boven op het schoorsteenkanaal geplaatst. De rookgasventilator zuigt de rookgassen actief omhoog, waardoor er minder rook de woning binnenstroomt. 

Tip 3: Stook alleen bij gunstige weersomstandigheden

Stoken is niet onder alle weersomstandigheden verstandig. Bij mistig weer of windstilte kan de rook minder goed wegtrekken, waardoor deze blijft hangen en stoken minder veilig is. Dit veroorzaakt luchtvervuiling voor u en de mensen die om u heen wonen. De VMM kan een stookadvies geven als de fijnstofconcentratie te hoog is. 

Tip 4: Stoken met de Zwitserse of omgekeerde methode

De Zwitserse methode, ook wel omgekeerde methode genoemd, is een veilige en milieuvriendelijke manier van stoken. Bij deze methode bouwt u het hout in verschillende lagen op en steekt u het vuur vervolgens van bovenuit aan. Hierdoor komt de verbranding geleidelijk op gang en ontstaat er tijdens het aansteken minder rook. Het rookkanaal warmt goed op, waardoor een betere trek ontstaat en de rookgassen gemakkelijker worden afgevoerd. 

Stappenplan voor de Zwitserse methode

Kachel met voldoende luchttoevoer

Zet de luchttoevoer van de kachel volledig open, zodat het vuur goed kan ontbranden.

Kachel vullen met grote houtblokken

Laat een beetje ruimte tussen de blokken en leg ze met de gekloofde kant naar boven. Zo kan de lucht goed tussen het hout doorstromen en vat het hout gemakkelijker vlam.

Leg kleinere houtblokken in de kachel

Leg de kleinere houtblokken kruislings op de eerste laag. Zo kan het vuur zich gelijkmatig van boven naar beneden verspreiden.

Maak de stapel af met aanmaakhout

Leg bovenop een laag aanmaakhout met een aanmaakblokje eronder. Het kleine hout vat snel vlam en steekt daarna de grotere blokken aan.

Steek het aanmaakblokje aan

Steek het aanmaakblokje voor de veiligheid aan met een lange aansteker of lucifer.

Houd de luchttoevoer open

Als het mogelijk is, laat dan aan het begin de luchttoevoer openstaan. Zo komt er extra zuurstof bij het vuur. Sluit het deurtje als het vuur goed brandt.

Toch een schoorsteenbrand? 

Als u een goed onderhouden schouw heeft en veilig stookt, dan verkleint u de kans op een schoorsteenbrand. Toch kan een schouwbrand nooit helemaal worden uitgesloten. Vermoedt u een schoorsteenbrand of herkent u een of meerdere signalen? Grijp dan meteen in. Een schoorsteenbrand kan door de hoge temperaturen in het schoorsteenkanaal snel escaleren tot een woningbrand. 

Onderneem deze stappen bij een schouwbrand: 

  • Bel meteen 112.
  • Blus het vuur in de haard met zand of zout. Gebruik nooit water!
  • Sluit de schoorsteenklep en de luchttoevoer van de kachel.
  • Verlaat de woning en wacht buiten op de brandweer.

Wilt u een vakman inschakelen?

De Schoorsteenbrigade helpt u graag! Wij zorgen voor een schone schoorsteen zodat u weer veilig en verantwoord kunt stoken. Vind onze schoorsteenveger bij u in de buurt, vul hieronder uw woonplaats in.

Aanbevolen