Veilig stoken: zo voorkomt u schoorsteenbrand en koolmonoxidevergifting
Waarom is veilig stoken belangrijk?
Bij het stoken komen schadelijke stoffen vrij die een negatieve invloed hebben op de luchtkwaliteit en de gezondheid. Daarnaast brengt onveilig stoken ook risico’s met zich mee. Zo kan het leiden tot een schouwbrand of een koolmonoxidevergiftiging.Schoorsteenbrand
Een schoorsteenbrand ontstaat als de brandbare laag in het rookkanaal vlam vat. De brandbare laag bestaat uit creosoot, opgehoopt roet en andere brandbare resten. Door de hoge temperaturen van de brand kan het rookkanaal beschadigd raken of scheuren. Rookgassen, vonken of vlammen kunnen de woning binnenkomen.
Hoe herkent u een schoorsteenbrand?
Wees alert als u iets vreemds ziet, hoort of ruikt rond de schouw. Er zijn vier signalen waaraan u een schoorsteenbrand kunt herkennen:- Een loeiend of brommend geluid dat doet denken aan een zware storm.
- Vlammen of een vonkenregen die uit de schouw komen.
- Een sterke of chemische brandgeur rond de kachel of in huis.
- Een ongewoon hete schoorsteenmuur of rookgasafvoer.
Wat is creosoot?
Creosoot is een zeer brandbare aanslag in het schoorsteenkanaal. Het is een roet- en teerachtige aanslag die bestaat uit deeltjes die vrijkomen bij het stoken. Creosoot ontstaat bij een onvolledige verbranding of bij het stoken op een lage temperatuur. Vooral nat of behandeld hout veroorzaakt veel schadelijke stoffen. Het is belangrijk om creosoot op tijd te laten verwijderen, zodat het zich niet kan ophopen in het schoorsteenkanaal.
Koolmonoxidevergiftiging
Koolmonoxide, ook wel CO genoemd, ontstaat bij een onvolledige verbranding. Bij een verstopping kunnen rookgassen, waaronder koolmonoxide, niet goed worden afgevoerd en de woning instromen. Het is moeilijk om de stof op te merken omdat u de stof niet ziet of ruikt. Het inademen van koolmonoxide is zeer schadelijk voor uw gezondheid. Een CO-vergiftiging veroorzaakt klachten zoals hoofdpijn en duizeligheid. Bij een hoge concentratie kan het zelfs tot bewusteloosheid leiden. Een koolmonoxidemelder waarschuwt wanneer de concentratie koolmonoxide in de lucht te hoog wordt. Plaats de melder aan het plafond op ongeveer 1 tot 3 meter afstand van de kachel.Vier tips om veiliger te stoken
Met de juiste maatregelen verkleint u de kans op rookoverlast, schouwbrand en koolmonoxidevergiftiging. Hieronder leest u vier praktische tips waarmee u veiliger en verantwoorder kunt stoken.Tip 1: Laat uw schoorsteen regelmatig reinigen
Een goed onderhouden schouw is belangrijk voor veilig stoken. Laat uw schouw minstens één keer per jaar reinigen. Een schoorsteenveger verwijdert opgehoopt roet, creosoot en achtergebleven as. Schoorsteenvegen is geen eenvoudig werk en er zijn speciale materialen voor nodig. In sommige gevallen moet de schoorsteen vanaf het dak worden geveegd en tijdens het reinigen kunnen schadelijke stoffen vrijkomen. Schakel daarom een schoorsteenveger in. De Schoorsteenbrigade heeft in elke regio een vakkundige schoorsteenveger.Tip 2: Zorg voor voldoende zuurstof en ventilatie
Voldoende luchttoevoer zorgt voor een schone verbranding, terwijl een goede rookgasafvoer rookgassen en schadelijke stoffen veilig afvoert. Onvoldoende zuurstof en een slechte rookgasafvoer kunnen rookoverlast veroorzaken en vergroten de kans op koolmonoxidevergiftiging. Zet daarom tijdens het stoken een raam of ventilatierooster open.Wanneer helpt een rookgasventilator?
Een rookgasventilator zorgt voor een betere rookgasafvoer van het rookkanaal. Het apparaat wordt bovenaan of boven op het schoorsteenkanaal geplaatst. De rookgasventilator zuigt de rookgassen actief omhoog, waardoor er minder rook de woning binnenstroomt.Tip 3: Stook alleen bij gunstige weersomstandigheden
Stoken is niet onder alle weersomstandigheden verstandig. Bij mistig weer of windstilte kan de rook minder goed wegtrekken, waardoor deze blijft hangen en stoken minder veilig is. Dit veroorzaakt luchtvervuiling voor u en de mensen die om u heen wonen. De VMM kan een stookadvies geven als de fijnstofconcentratie te hoog is.Tip 4: Stoken met de Zwitserse of omgekeerde methode
De Zwitserse methode, ook wel omgekeerde methode genoemd, is een veilige en milieuvriendelijke manier van stoken. Bij deze methode bouwt u het hout in verschillende lagen op en steekt u het vuur vervolgens van bovenuit aan. Hierdoor komt de verbranding geleidelijk op gang en ontstaat er tijdens het aansteken minder rook. Het rookkanaal warmt goed op, waardoor een betere trek ontstaat en de rookgassen gemakkelijker worden afgevoerd.Stappenplan voor de Zwitserse methode
Zet de luchttoevoer van de kachel volledig open, zodat het vuur goed kan ontbranden.
Laat een beetje ruimte tussen de blokken en leg ze met de gekloofde kant naar boven. Zo kan de lucht goed tussen het hout doorstromen en vat het hout gemakkelijker vlam.
Leg de kleinere houtblokken kruislings op de eerste laag. Zo kan het vuur zich gelijkmatig van boven naar beneden verspreiden.
Leg bovenop een laag aanmaakhout met een aanmaakblokje eronder. Het kleine hout vat snel vlam en steekt daarna de grotere blokken aan.
Steek het aanmaakblokje voor de veiligheid aan met een lange aansteker of lucifer.
Als het mogelijk is, laat dan aan het begin de luchttoevoer openstaan. Zo komt er extra zuurstof bij het vuur. Sluit het deurtje als het vuur goed brandt.
Toch een schoorsteenbrand?
Als u een goed onderhouden schouw heeft en veilig stookt, dan verkleint u de kans op een schoorsteenbrand. Toch kan een schouwbrand nooit helemaal worden uitgesloten. Vermoedt u een schoorsteenbrand of herkent u een of meerdere signalen? Grijp dan meteen in. Een schoorsteenbrand kan door de hoge temperaturen in het schoorsteenkanaal snel escaleren tot een woningbrand.Onderneem deze stappen bij een schouwbrand:
- Bel meteen 112.
- Blus het vuur in de haard met zand of zout. Gebruik nooit water!
- Sluit de schoorsteenklep en de luchttoevoer van de kachel.
- Verlaat de woning en wacht buiten op de brandweer.
Wilt u een vakman inschakelen?
De Schoorsteenbrigade helpt u graag! Wij zorgen voor een schone schoorsteen zodat u weer veilig en verantwoord kunt stoken. Vind onze schoorsteenveger bij u in de buurt, vul hieronder uw woonplaats in.
Aanbevolen